Định hướng phát triển
Di tích lịch sử  cấp Quốc gia “Nơi diễn ra Cuộc đấu tranh Hà Lam - Chợ Được” 
(Thôn 3, xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam)

LÝ LỊCH DI TÍCH: 
1. Tên gọi di tích: Nơi diễn ra Cuộc đấu tranh Hà Lam - Chợ Được.
2. Địa điểm và đường đi đến: Đài tưởng niệm cuộc đấu tranh Hà Lam - Chợ Được toạ lạc tại thôn 3, xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Từ ngã tư Hà Lam, đi về hướng Đông theo Tỉnh lộ ĐT613 khoảng 5km là đến di tích. Di tích nằm cách Chợ Được khoảng 300m và đối diện với trạm y tế xã Bình Triều.3.

Sự kiện lịch sử: Đầu tháng 9 năm 1954, quân địch đã tiếp quản xong ở Thăng Bình. Ngày 4/9/1954, tên Trần Hải - đại đôi trưởng đội 4, tiểu đoàn 611 đóng tại Chợ Được đã dẫn một trung đội lính đi chặt cây dương liễu để sửa chữa cầu Bàu Bàng, trên đường 16 (106) cũ (nay đường ĐT 613), để thông tuyến đường về Thị trấn Hà Lam, quận lỵ Thăng Bình. Bọn lính của tên Trần Hải ngang nhiên chặt cây của nhân dân mà không cần sự đồng ý của họ. Anh Nguyễn Hề (là chủ cây) được tin liền đến nơi đấu tranh đòi chúng bồi thường thiệt hại. Đồng bào thấy vậy cũng kéo đến mỗi lúc một đông, cùng nhau hiệp lực đấu tranh, đòi chúng phải bồi thường cho anh Hề 20.000 đồng. Trước khí thế đấu tranh hừng hực của nhân dân, tên Trần Hải nhận lời và bảo anh Hề xuống đồn Chợ Được nhận tiền, nhưng nhân dân đòi tên Hải phải bồi thường tại chỗ. Tên Hải không những không bồi thường tiền cho anh Hề mà còn hung hăng ra lệnh cho quân lính nổ súng, bắn loạn xạ vào làng xóm, xung quanh ruộng đồng, ném lựu đạn vào nhân dân làm chết và bị thương một số người đang dặm lúa trên đồng. Phẫn nộ tội ác của kẻ thù, nhân dân liền khiêng những người chết và bị thương lên đồn để ngay ngắn và phủ cờ đỏ sao vàng lên người, gây xúc động và thu hút sự chú ý của 2 nhiều người. Nhân dân từ các xã, huyện lân cận như Tam Kỳ, Quế Sơn, Tiên Phước…kể cả một số bà con người Quảng Ngãi đi buôn bán kéo tới hợp sức đấu tranh ngày càng đông, họ đồng thanh hô vang khẩu hiệu: “Đả đảo bọn giết người; bồi thường cho người bị giết hại.. “. Hết đợt này đến đợt khác, lúc đông nhất có tới 5.000 người. Nhân dân ở Chợ Được còn nấu cơm để phục vụ cho những người trụ bám đấu tranh. Lúc này Huyện uỷ Thăng Bình đang tổ chức một cuộc họp gần đấy, nắm bắt được tình hình, đồng chí Phan Tốn, Phó Bí thư Tỉnh uỷ đứng ra lãnh đạo cuộc đấu tranh, hướng cuộc đấu tranh đi đúng hướng, tránh để bị địch khiêu khích, lấy cớ để đàn áp nhân dân ta. Nhưng quá phẫn nỗ về tội ác dã man của địch, nhân dân ta vẫn xông vào, vừa cô lập từng tên lính, vừa tranh thủ vận động binh lính ủng hộ cuộc đấu tranh. Nhiều người đã tước vũ khí, bỏ cát vào nòng súng chất thành đống, cắt dây điện thoại làm cho sự liên lạc của địch bị gián đoạn. Bọn địch cho máy bay ném lựu đạn vào đám đông quần chúng nhân dân đang đấu tranh làm chết thêm năm người, đồng thời rãi truyền đơn hăm doạ, bắt nhân dân giải tán. Quân địch đóng ở Hà Lam được lệnh của Quận trưởng kéo xuống Chợ Được giải toả cho đơn vị đồn trú. Nhưng chưa đến nơi, chúng đã bị nhân dân bao vây đấu tranh. Nhiều chị, nhiều mẹ dũng cảm lăn xả ra đường cản xe, buộc chúng phải quay về. Chiều hôm ấy, tại ngã tư Hà Lam địch còn bắn chết bốn người và bắt một số bà con sống ở gần Chợ Được về tra tấn. Mặc dầu bị hăm doạ khủng bố, ngày thứ hai (5/9/1954), nhân dân vẫn tiếp tục đòi chỉ huy đồn bồi thường nhân mạng, cứu chữa người bị thương. Các mẹ, các chị tranh thủ vận động từng người lính, dùng lời lẽ thiệt hơn để làm cho chúng nhận thấy được sai lầm tội lỗi và đồng tình với nhân dân đấu tranh. Một số binh lính đã tìm cách bỏ trốn về quê hương, gia đình. Sau nhiều lần đại diện nhân dân đấu tranh với chỉ huy đồn, hai bên đã đồng thuận lập kiến nghị lên Uỷ ban Quốc tế, Tổ Liên hợp đình chiến trên địa bàn Quảng Nam tại Dốc Sỏi (Núi Thành). Tên Trần Hải đã cùng đi với bốn đại diện của quần chúng nhân dân đến Dốc Sỏi yêu cầu cơ quan có trách nhiệm đến hiện trường để giải quyết. Ngày 6/9/1954, ta tiếp tục lãnh đạo nhân dân đấu tranh buộc bọn chỉ huy đồn phải chuyển 23 đồng bào bị thương đến bệnh viện Hội An cứu chữa và khâm liệm, an táng 43 người đã chết ở phía Tây Chợ Được. Đêm 6/9/1954, Tiểu đoàn trưởng 611 của địch đưa quân từ Hà Lam xuống vây Chợ Được, 5 giờ sáng ngày 7/9/1954 chúng nổ súng tấn công làm chết thêm ba người nữa và bắt tất cả binh lính của đơn vị đồn trú tại Chợ Được về quận xét về tội bị Việt Cộng đầu độc. Đại đội 4 bảo an đồn trú tại Chợ Được tan rã. Cuộc đấu tranh kéo dài 3 ngày, thấy xu thế của cuộc đấu tranh có thể dẫn đến bất lợi, Huyện uỷ chỉ đạo cho quần chúng giải tán, vì cuộc đấu tranh đã thắng lợi. Địch đã nhượng bộ và nhận lỗi trước nhân dân, chịu mọi chi phí cứu chữa người bị thương, chôn cất người chết và bồi thường thiệt hại cho thân nhân người bị hại. Để ghi lại tội ác của Mỹ - Diệm và tưởng nhớ đến những người đã ngã xuống cho cuộc đấu tranh vì quê hương, vì lý tưởng cách mạng; một đài tưởng niệm đã được xây dựng ở gần Chợ Được. 3 4. Khảo tả di tích: Đài tưởng niệm cuộc đấu tranh Hà Lam - Chợ Được xây dựng trên một khuôn viên khá rộng, có diện tích 8988m2 , có tường rào cổng ngõ bao quanh khá kiên cố. Phần tượng đài được xây dựng khá quy mô với một hình khối cao khoảng 5m, thể hiện 3 người đứng tựa lưng vào nhau, bao gồm: một cụ già cầm chắc cây gậy trên tay, một cô gái đang cầm nón lá và một thanh niên đang bồng một em bé bất động trên tay. Phía sau tượng đài là hai bức phù điêu bằng xi măng đắp nổi, mô tả quá trình đấu tranh của nhân dân Hà Lam - Chợ Được trong cuộc đấu tranh ngày 04/9/1954. Giữa hai bức phù điêu là một bệ thờ, phía trong bệ thờ có dòng chữ “Tổ quốc ghi công”, phía trước bệ thờ là một lư hương to được đúc bằng xi măng. Phía trước tượng đài là một tấm bia bằng đá hoa cương màu trắng, viền xanh ngọc khắc chìm chữ màu đỏ ghi dấu sự kiện. Trong khuôn viên đài tưởng niệm được trồng nhiều loại cây để tạo cảnh quan như hoa sứ, vạn tuế, các cây dương liễu được cắt tỉa rất gọn gàng. 5. Loại hình di tích: Di tích lịch sử 6. Giá trị khoa học lịch sử: Cuộc đấu tranh Hà Lam - Chợ Được đã góp phần cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh cách mạng toàn miền Nam lúc bấy giờ, ghi thêm một nét son chói lọi trong lịch sử đấu tranh của dân tộc. Cuộc đấu tranh Hà Lam - Chợ Được thể hiện rõ tinh thần kiên trung, bất khuất của nhân dân Thăng Bình nói riêng và nhân dân Quảng Nam nói chung đã ngã xuống cho cuộc đấu tranh vì quê hương, vì lý tưởng cách mạng. Cuộc đấu tranh Hà Lam - Chợ Được là chứng tích tội ác tố cáo bộ mặt tàn bạo, phi nghĩa của bọn Mỹ - Diệm đã gây ra cho những người dân trên quê hương này



DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ CẤP QUỐC GIA 
LỄ RƯỚC CỘ BÀ CHỢ ĐƯỢC

Thường lệ, hằng năm vào ngày 11 tháng Giêng, sau khi ăn Tết Nguyên đán xong, người dân xã Bình Triều, huyện Thăng Bình lại lo tổ chức Lễ hội rước Cộ Bà Chợ Được.

 Lễ hội rước cộ Chợ Được

Khai mạc lễ hội rước Bà Chợ Được - Ảnh: Sưu tầm

  Đây là một lễ hội mang tính chất tín ngưỡng truyền thống của nhân dân xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, có những nét giống với lễ hội Bà Thu Bồn. Nếu lễ hội Bà ở Duy Xuyên có sự tích liên quan đến nhân vật nữ thần, thì ở lễ hội Bà Chợ Được là sự tích gắn liền với một Tiên nữ rất linh ứng.

 

Lễ hội rước cộ Chợ Được

Bảng xếp hạng di tích cấp tỉnh, thành phố

  Theo tài liệu và tương truyền, nữ thần là người Châu Phiếm Ái, khi sinh ra có những điểm khác lạ: là con nhà giàu có, sinh tại nơi khuê các nhưng lại có bụi mù mịt, mây trắng bồng bềnh; dáng người khỏe mạnh, trắng như tuyết, bước đi khác thường, tiếng nói sang sảng. Đến tuổi trưởng thành, Thần có ý định từ giã cõi trần. Ngày 19-11 (Năm Gia Long thứ 16, Đinh Sửu - 1818), Thần quy tiên. Sau khi Thần quy tiên, Thần được nhân dân xây miếu thờ trong xã, hàng năm đều có tu bổ, sửa sang, đến nay vẫn còn.

  Lễ hội rước cộ Chợ Được

Người dân chuẩn bị cho lễ rước Bà Chợ Được - Ảnh: Sưu tầm

  Tương truyền, khi còn sống thân thể Bà không có xương, nên khi chết hồn bay đi khắp nơi, rất linh thiêng và tôn hiển. Bà hành nghề bốc thuốc, chữa bệnh cứu nhân độ thế, biến hóa thần thông trị tội bọn tham quan và cũng chính Bà đã linh ứng tạo dựng nơi bãi cát hoang vắng này thành ngôi chợ. Dần dà, người qua kẻ lại ngày một đông, lập lều quán, dựng nhà cửa rồi thành chợ khi nào không ai hay. Chợ thuận lợi cho việc mua bán nên sầm uất nhanh chóng. Về sau, nghĩ đến sự tình cờ như một ân huệ ban phát : “Được” một cái chợ hay “Được” may mắn trong mua, bán, dân làng bèn lấy tên chợ là Chợ Được. Tưởng nhớ công lao của Bà, dân làng địa phương đã lập lăng thờ, hàng ngày hương khói, định ra hai ngày tế lễ hàng năm là ngày sinh (25-02) và ngày mất (19-11) để cầu an và truy niệm.Công đức của Bà sau này được triều đình công nhận: Năm Thành Thái thứ 6 ban sắc  “Trung Đẳng thần”; năm Khải Định tứ tuần phong sắc “Thượng Đẳng thần”. Người dân Bình Triều đón nhận sắc phong vào đúng ngày 11- 01, nên nay thành lệ:

  “Hằng năm mười một tháng giêng

Chưng Cộ hát bộ đua thuyền tri ân”


Ngày này là ngày lễ Cộ Bà lớn nhất trong năm, thu hút không chỉ nhân dân địa phương tham dự mà cả các vùng lân cận, xa xôi nô nức kéo về.

 

Lễ hội rước cộ Chợ ĐượcĐánh trống khai mạc lễ hội - Ảnh: Sưu tầm

 

Hiện nay, ở Quảng Nam có hai lăng thờ Bà, một ở nơi sinh quán (huyện Đại Lộc) và một tại Chợ Được (huyện Thăng Bình). Riêng mộ phần sau lần dời thứ hai vẫn còn nguyên vẹn tại Trữ Yên, Ái Nghĩa (cách lăng 5km). Mộ được nhân dân địa phương trùng tu rất khang trang.


Mặc dù đã có nhiều thay đổi so với ban đầu, cũng như tùy vào kinh phí hàng năm của làng, mà quy mô lễ hội diễn ra lớn nhỏ khác nhau, nhưng vẫn phải đảm bảo các phần chính sau; Khoe sắc, tế lễ, lễ hội, rước cộ.

 Lễ hội rước cộ Chợ Được

Người dân làm lễ trong đền - Ảnh: Sưu tầm

 

Phần khoe sắc (hay còn gọi là rước sắc) thường được tổ chức trước tế lễ một ngày, vào buổi chiều ngày 10-01 (âm lịch). Ban khoe sắc tập trung đầy đủ trước sân đền, xếp theo hai hàng, cờ quạt chiêng trống đầy đủ, chờ ông thủ sắc vào báo cáo với Bà để tiến hành nghinh sắc ra khỏi đền.

  Đi đầu đám người rước là 6 thanh niên cầm cây cờ, tiếp theo là tám người cầm 8 cây pê tít, 4 người cầm hèo, và 1 người cầm trống; sau đám cờ trống là ban nhạc cổ bát âm (đàn, trống, kèn, phách, chõa, chiêng, mõ, sáo). Đi sau cùng các bô lão, chức sắc và dân làng. Đi gần cuối đoàn rước là kiệu khiêng sắc phong và ban nhạc. Đây là ban nhạc bát âm gồm: đàn, kèn, trống, phách, chõa, chiêng, mõ, và sáo. Đi theo sau đoàn rước là dân làng cùng bô lão, chức sắc mang khăn đóng, giày hạ, mặc áo thụng . Hành trình của đám rước phải đi đủ một vòng quanh chợ, qua hết các biểu thờ của các gia đình trong chợ rồi quay về đền.

 Lễ hội rước cộ Chợ Được

Chính quyền địa phương tham gia cổ vũ lễ hội - Ảnh: Sưu tầm

 Phần lễ chính được tiến hành vào sáng ngày 11-01 (âm lịch), dưới sự điều hành của ban tế lễ gồm: Chánh tế đứng bái ở bàn thờ Bà, ba bồi tế đứng bái ở các bàn tả/hữu ban và bàn thờ cô bác ngoài trời; hai người Đông xướng và Tây xướng (thường là những người sống tại địa phương, am hiểu về lễ thức...) đứng hai bên hương án xướng lễ; hai người nội tán đứng hai bên chủ tế hướng dẫn ra vào và trợ xướng; ngoài ra còn có thêm mười người chấp sự đứng hai dãy trước điện có nhiệm vụ dâng hương, dâng rượu hoặc chuyển chú, đọc văn tế, đánh trống hiệu. Tất cả đều mặc áo dài đen, quần dài trắng, đầu đội khăn đóng, riêng chủ tế và bồi tế mặc áo dài xanh, đội khăn xanh.

 Lễ hội rước cộ Chợ Được

Người dân đóng góp công đức để tu bổ đền Bà Chợ Được - Ảnh: Sưu tầm

 

Sunrise Premium Resort Hội An

 

Lễ hội rước cộ Chợ Được

Hội đua thuyền được tổ chức trong ngày lễ hội bà Chợ Được - Ảnh: Sưu tầm


Lễ vật dâng cúng rất đơn giản, gồm 6 mâm lễ vật đặt ở 6 bàn thờ (5 ở trong đền và 1 ở ngoài sân), ngoài hương – hoa – trà - quả, trầu cau và 6 nải chuối, chủ yếu là đồ chay như xôi, cơm, bánh, đồ xào. Nhưng trong những năm gần đây (nhất là thập niên 90), lễ tế dâng cúng đã được chuyển sang đồ mặn.
Khi lễ vật được sửa soạn xong, nhưng người tham dự đã có mặt đông đủ, ban tế lễ và nhạc lễ đã sẵn sàng, buổi lễ bắt đầu bởi ba hồi trống. Tất cả nhường lại cho không khí trang nghiêm với những nghi thức dâng hương, dâng lễ, quỳ bái kết hợp với tiếng xướng, tiếng chiêng trống của ban nhạc lễ tạo thành một bản hòa nhịp, hòa âm linh ứng, trầm thiêng.


Lễ hội rước cộ Chợ Được  Hội hoa đăng trong lễ hội bà Chợ Được - Ảnh: Sưu tầm

 

Trong suốt quá trình tế lễ, xướng đều có phụ họa cả trống và ban nhạc lễ. Kết thúc lễ tế các lễ vật đều đều được đem mời dân làng và khách khứa cùng hưởng.


Đây là một trong những lễ hội phản ánh dấu vết tín ngưỡng phồn thực ở cư dân nông - ngư nghiệp vùng biển Quảng Nam, thể hiện sự biết ơn đối với công đức của các bậc tiền nhân. Đồng thời qua đó thể hiện mong muốn an lành trong cuộc sống, được mùa lúa, mùa cá.

 

Le ruoc Co Ba Cho Duoc

Xe hoa mừng lễ hội - Ảnh Sưu tầm

 

Hội đua thuyền là hoạt động thường lệ hằng năm, có sức hấp dẫn và thu hút  nhiều người xem nhất. Hội đua thuyền gắn với việc thờ thần nước, tín ngưỡng phồn thực của quan niệm lưỡng hợp: âm và dương. Ở Quảng Nam nói riêng và miền Trung nói chung, hội đua ghe có một sự ảnh hưởng nhất định các lễ thức văn hóa Chămpa. Loại ghe phổ biến ở Quảng Nam dùng trong các cuộc đua là ghe dài hay còn gọi là ghe trường, có thể chứa khoảng 50  -60 tay chèo.

 

Hội đua được tiến hành ở một khúc sông đã được chọn trước, có đặt bàn án, che rạp, cắm cờ quạt phất phới; cùng với những sắc màu trong trang phục của mỗi đội, là những chiếc thuyền đua chạm trỗ hình rồng, đầu cá sặc sỡ và lôi cuốn... Tất cả tạo nên một không khí vui tươi, sống động cho lễ hội.

Lễ hội rước cộ Chợ Được

Đoàn rước kiệu trong lễ hội bà Chợ Được - Ảnh: Sưu tầm

 

Hội nấu cơm thi nếu đua thuyền là một trong những hoạt động thường kỳ, chỉ có sự tham gia của nam giới thì hội thi nấu cơm là trò chơi kết hợp cả nam và nữ. Mỗi đội của mỗi thôn cử hai người, một nam, một nữ, tuổi 18-20 tham gia. Đội thắng cuộc là đội nấu cơm khô, chín đều và không cháy. Ngày nay, hội thi nấu cơm đã được đơn giản hóa hơn ở các khâu đoạn, để vừa đảm bảo tiến độ chung của lễ hội cũng như sự phong phú về các hình thức vui chơi trong nhưng ngày lễ Bà. Tuy nhiên, nó là một phần không thể thiếu trong phần hội, không những tạo nên những tiếng cười sản khoái của những người nông dân sau những ngày lao động mệt nhọc, mà còn góp phần làm nên lễ hội thêm phong phú.
 

Lễ rước cộ: Là nghi lễ cuối cùng trong diễn trình lễ hội Bà, tiến hành vào buổi tối ngày 11-1 (âm lịch). Cộ được rước từ đền thờ Bà đi một vòng xung quanh chợ cho mọi người chiêm bái, với sự mở đường của đội lân, theo sau là các Cộ nhỏ của các thôn (4 thôn 4 Cộ), phường bát âm, trung đại cổ cùng cờ phướn, tàn lọng. Kiệu bà được sơn son thếp vàng, trên phủ lễ phục bằng nhung gấm đỏ, được cung nghinh từ điện thờ ra sân, có 6 người khiêng. Mở đầu đoàn rước là các Cộ hoa. Cộ là một hình nộm được làm từ các nguyên liệu như tre, nứa, giấy, vải, sơn màu...Ngày trước,xung quanh thân Cộ trưng bày các sự tích liên quan đến thần linh như hình tượng Bà bằng giấy, về sau được thay bằng hình ảnh các anh hùng dân tộc như Thánh Gióng, Hai Bà Trưng, Lê Lợi, Trần Hưng Đạo, Quang Trung và cả Bác Hồ...do các em nhỏ trong xã đóng. Đi sau các đoàn Cộ là các bô lão, chức sắc và dân làng.

 

Le ruoc Co Ba Cho Duoc"Tái hiện" Thánh Gióng đánh giặc - Ảnh: Sưu tầm

 

Nét độc đáo của hội rước Cộ ở huyện Thăng Bình, một phần thể hiện ở những người đi xem, đồng thời là người sắm các vai. Họ vừa có thể là nhân vật chính, vừa là người hưởng ứng, vừa là Cộ vừa là dân...Trên hành trình đoàn rước đi qua, các gia đình đều bày sẵn hương án, hoa quả...nghinh đón. Lễ hội rước Cộ Bà Chợ được kết thúc khi đoàn rước Cộ trở về đền sau khi đi một vòng quanh chợ, qua các  "biếu thờ" của từng gia đình. Nhìn chung, đây là một lễ hội có quy mô địa phương, không lớn như các lễ hội khác trên đất nước Việt Nam. Tuy nhiên, chính tính chất địa phương của lễ hội đã góp phần làm phong phú hình thúc sinh hoạt văn hóa lễ hội truyền thống ở huyện Thăng Bình nói riêng và Quảng Nam nói chung. Với phần rước Cộ đặc trưng, lễ hội phản ánh một nét sinh hoạt tín ngưỡng không thể thiếu trong đời sống của người dân nơi đây, thể hiện lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân; đồng thời qua đó thể hiện mong ước bình dị về một cuộc sống an lành, no đủ.

 
Lễ hội rước cộ Chợ Được

Cảnh Sơn tinh Thủy tinh - Ảnh: Sưu tầm

 

Xét về góc độ văn hóa, lễ hội rước Cộ là sự kết tinh tổng hợp nhiều loại hình nghệ thuật như hội họa, trang trí, tạo hình, diễn xướng... đậm chất dân gian, cần được lưu giữ và phát huy.

 

DI TÍCH LỊCH SỬ “VỤ THẢM SÁT PHƯỚC CHÂU”

Vụ thảm sát Phước Châu xảy ra vào ngày 12.10.1969 tại thôn 4, xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Từ ngã tư Thị Trấn Hà Lam, đi theo đường ĐT 613 về hướng Đông khoảng 5km là đến Chợ Được. Từ đây đi dọc theo con đê ngăn mặn ven sông Trường Giang một đoạn khoảng 2km là đến di tích. Di tích nằm sát bên con đê và đối diện với sông Trường Giang.

Sau chiến dịch Xuân - Thu 1968, Mỹ - Diệm tập trung lực lượng càn quét nhằm tái chiếm lại những vùng đã được ta giải phóng trong chiến dịch Xuân 1968.

Tại Bình Triều, chúng đóng các đồn như: Chợ Được, Vân Tây, Hưng Mỹ, lùa xúc dân vào các khu dồn. Song lực lượng vũ trang và nhân dân Bình Triều kiên cường trụ bám, đánh trả quyết liệt những trận càn có quy mô lớn nhỏ của địch, gây cho địch nhiều tổn thất.

Để đối phó lại phong trào cách mạng của ta, địch đã điên cuồng, liên tục dùng máy bay ném bom tọa độ bừa bãi vào những nơi chúng vấp phải sự kháng cự quyết liệt, những nơi nghi ngờ có lực lượng ta bám trụ chiến đấu.

Ngày 12.10.1969, Mỹ - Ngụy đã dã tâm ném bom hủy diệt làng Phước Châu, giết chết 92 người dân vô tội.

Vụ thảm sát Phước Châu là một trong những sự kiện bi thương, tố cáo những thủ đoạn, tội ác dã man của Mỹ - Ngụy đối với Nhân dân Phước Châu nói riêng và Nhân dân cả nước nói chung trong cuộc chiến tranh phi nghĩa mà đế quốc Mỹ gây nên. Vụ thảm sát Phước Châu thể hiện rõ tinh thần đấu tranh cách mạng kiên trung, bất khuất của nhân dân ta trong kháng chiến chống Mỹ. Bom đạn dày đặc và những thủ đoạn độc ác của kẻ thù vẫn không thể nào khuất phục được niềm tin sắt đá của nhân dân ta vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc, nhân dân vẫn kiên cường trụ bám, giữ đất, giữ làng…làm điểm tựa vững chắc cho phong trào cách mạng tồn tại và phát triển mạnh mẽ cho đến ngày thắng lợi cuối cùng.

Di tích lịch sử “Vụ thảm sát Phước Châu” được UBND tỉnh Quảng Nam công nhận di tích cấp tỉnh tại Quyết định số 4267/QĐ-UBND, ngày 21.11.2005.